La qu'hai agora entamada al rodiu de la Escuela de Maxisteriu de la Universidá d'Uviéu ye parte de la llucha más importante del movimientu polos derechos llingüísticos n'Asturies dende hai munchos años. Non, nun un desaxero. Ye'l cruceru onde se topen munchos de los caminos históricos d'esti procesu y el resultáu -que pue ser un reblagón positivu o un bastiazu mortal- va ser decisivu a tolos niveles sociales, políticos y llegales. Razónolo:

Alcordámonos arguyosos tovía de la primer reivindicación de Conceyu Bable nos 70: Bable nes escueles. Nun la escoyeron al debalu. La fras sigue teniendo la mesma fuercia güei, ye igual de xusta y caltién el poder d'atropar a abondos seutores sociales. Ye fácil entender por qué: toos pescanciamos la importancia de la educación nún procesu de cambéu social hacia la igualdá y la xusticia. Sabemos que ye igual a frayar la diglosia y devolvé-y el prestixu social a una llingua que quixeron arrequexar al llar y a la tenada, ye curiar a les nueves xeneraciones d'Asturies nel conocimientu y nel respetu pa cola llingua que da nome a los nuestros árboles y a los nuestros vezos.

Una sociedá que ye quien a conocese a si mesma nun tien vergoña de lo que ye.

Camentamos tamién -les más veces, de mou non consciente- que, nuna sociedá onde'l procesu de tresmisión de la cultura, del conocimientu y los valores (poro, de socialización), ta enzarráu nes instituciones escolares, el poder dominante na sociedá va tar enfotáu en controlar dafechu esi sistema y convertilu nun aperiu d'adoctrinación. Nun hai currículum escolar inocente, toos tresmiten una visión de la sociedá, del ser humanu y de la so historia, que llenda y apura la vida de tolos neños y neñes qu'encadarmen el so conocimientu coles blimes d'eses "verdaes". Na nuestra dómina, los roles de conducta humana -de consumu, de reflexón/pasividá, sexualidá, historia, etc.- apréndense per aciu de los medios de comunicación y, sobre manera, de les escueles. Ye por esto que'l sistema educativu ye siempre'l noyu de les griesques polítiques. Considérase que'l colexu ye la fábrica de ciudadanos del futuru.

Sicasí, toa ferramienta pue emplegase pa lo que quiera la mano que la garra. El nacionalcatolicismu dixebraba a les rapacines (pa coser) de los rapacinos (pa estudiar); la L.O.E. quier educar na igualdá total d'homes y muyeres. El nacionalcatolicismu aprendía Formación del Espíritu Nacional; los llibros de Conocimientu del Mediu n'Asturies anguaño nun dicen nin una lletra de la llingua asturiana. La diglosia, poro, nun ye un fechu qu'apaeza al debalu, ye consciente y dirixíu. Surde de les escueles y universidaes qu'esparden la idea d'una fala de cultura (obligatoria) escontra otres fales d'incultura (torgaes).

La escuela pue ser un ámbitu esclavizador, pero tamién lliberador. Sí, un sitiu onde'l ser humanu pueda adeprender a usar ferramientes d'independencia mental, de crítica hacia la realidá y d'averamientu reflexivu y lliberador a la bayura del conocimientu. Los movimientos sociales y el puxu del racionalismu científicu fixeron qu'en munches sociedaes yá nun esista un currículu que tea arrémente escontra la igualdá y los derechos humanos. Con too y con ello, agüeyar el currículu tapecíu -la educación somorguiada embaxo'l currículu oficial- fai rescamplar lo ruino d'esta voluntá.

_______________________

Bien llueu, y gracies el puxu de la sociedá asturiano, algamáronse n'Asturies los primeros finxos na defensa del derechu humanu básicu a educase na fala materna: en 1981, l'Estatutu d'Autonomía diz que ha promovese l'espardimientu del bable na enseñanza, mirando pola voluntariedá y les variantes; en 1984 la llingua asturiana entra nel sistema educativu y, pasu ente pasu, entamen a ser más y más les escueles y institutos qu'ufierten la materia. L'Academia de la Llingua Asturiana ocúpase de formar a los maestros y maestres pero l'oxetivu ye algamar qu'estos tean formaos onde han de tar: na universidá. Col tiempu y el trabayu d'abonda xente, enxértense les titulaciones d'Especialista y Espertu en Filoloxía Asturiana na Universidá d'Uviéu. Asina, la llingua asturiana algama estatus universitariu y salen a la cai tolos años cientos de maestros d'asturianu formaos na universidá.

El cambéu social ye gordu: nel cursu 1995-96, 150 escueles de Primaria n'Asturies ufierten llingua asturiana, hai 145 profesores y 19.737 escolinos matriculaos -poles sos families- voluntariamente. En 1998, la Llei d'Usu y Promoción del Asturianu afita que (Capítulu III):

- El Principáu ha garantizar la enseñanza de la llingua asturiana en tolos niveles y graos.

- La materia ye voluntaria pero ha ser impartía dientro del horario escolar y ser considerada como materia integrante del currículu. Pa los que escueyan l'asturianu, el so deprendizaxe o usu nun va poder constituir un obstáculu pa recibir la mesma formación y conocimientos n'igualdá de condiciones que'l restu del alumnáu.

- El Principáu ha establecer les titulaciones necesaries pa impartir la enseñanza del bable/asturiano y el decretu de currículu nos distintos niveles educativos.

- (Capítulu IV, Artículu 17) La Universidá d'Uviéu, a fin de garantizar l'amañosa capacitación del profesoráu necesariu pa la enseñanza del asturianu, va llevar a cabu, a través de los correspondientes departamentos, la formación inicial d'ésti.

Anguaño, l'asturianu ye un área de la educación normal, con currículu oficial desendolcáu y abondos profesionales trabayando nella.

Lleguemos a 2008. Tenéilo claro, nesi añu, el momentu políticu y social d'Asturies, y la llegada de les reformes pol Plan de Bolonia a la Universidá d'Uviéu, faen pensar a dellos seutores que ye'l tiempu de dar l'hachazu definitivu a la llingua asturiana.

La voluntá final ye torgar toa posibilidá d'oficialidá y l'oxetivu cimeru ye valtiar tolos pegollos llegales que tanto-yos estorben. Deciden dir a fueu a pol Estatutu d'Autonomía, destruyir la Llei de Promoción y Usu del 98, desfacer tola llexislación educativa y torgar la presencia de la llingua na Universidá. Too ello son vares del mesmu paxu, afítense unes n'otres y, pa estrozalu dafechu, tienen que facer un ataque conxuntu.

Vímoslo vinir cola reforma pantasma. Fixéronlo, dixéronnoslo. Decatémonos d'ello con tolo que pasó hai poco nel campus del Milán.
Pero... ¿pensástis que foi gordo lo de Filoloxía Asturiana? En comparanza colo que ta pasando al rodiu de Maxisteriu foi una caxigalina.

Los filólogos lluchaben por un títulu oficial que formare con xeitu a los maestros de Llingua Asturiana na Secundaria y, nel intre, tuvieron a piques de quedar dafechu fuera de los estudios universitarios. En xuegu taba la ciencia, el prestixu y el derechu, pero tamién les 4.054 persones que se matriculen en llingua asturiana en Secundaria (datos del cursu 2008-09), una materia discriminada y en competencia con otres optatives -escontra la llei-. 538 persones, namás, en bachilleratu.

Na Educación Primaria, el paisaxe ye otru bien estremau. Nesti añu, 21.748 rapacinos y rapacines estudien voluntariamente llingua asturiana nes escueles de primaria, más de 5 vegaes la cifra de secundaria. La mayoría d'escolinos de Primaria escueyen en llibertá la llingua asturiana, con una xuba del 9% na matriculación durante los últimos 3 cursos y esistiendo cientos de docentes de llingua asturiana integraos dafechu en tolos centros d'Asturies.

Asina y too, paez qu'eses cifres heróiques -pola situación de marxinación oficial de la llingua- manquen abondo y son dalgo a iguar:

1- La situación de los docentes de llingua asturiana en Primaria ye llaceriosa. El Títulu d'Espertu en Filoloxía Asturiana val-yos pa entrar como personal interín nos colexos, pero enxamás tener el mesmu estatus que los sos otros compañeros maestros. Nun son funcionarios nin puen selo, nun  puen dir a los concursos de treslláu nin tener oposiciones.
Esta mesma selmana -casualidaes, ¿eh?- el Tribunal Supremu d'España declara illegales les "plantiyes funcionales" onde'l Principáu enzarra a tol profesoráu d'asturianu. Esto pon a la Conseyería d'Educación nuna situación na que tien que decidir si incluyir a los mayestros nes "plantiyes orgániques" -poro, creyar una especialidá afayadiza nel cuerpu de maestros y maestres, facer la titulación en Maxisteriu y facer oposiciones- o... quitar l'asturianu dafechu del sistema educativu normal.

2- En Filoloxía esistía un equipu direutivu y un importante cuerpu del profesoráu favoratible -en xeneral- al estudiu de la llingua asturiana, y asina y too hebo los problemes qu'hebo.
Pero Maxisteriu ye otru mundu. En Filoloxia había un F. de Castro, en Maxisteriu hai venti como él. L'Equipu Directivu ye públicamente negativu pa cola llingua asturiana (asina-yos lo dixo la direutora a los dos candidatos Gotor y Paz Andrés nes pasaes eleiciones al rectoráu) y esiste un ultraconservadurismu que pinga a cuentu risa per tola ferruñosa cadarma organizativa de la Escuela.  Anguaño, les dos asignatures optatives de llingua asturiana que se dan nel centru tán dientro de la especialidá de Llingua Estranxera (!!!) -tolos maestros y maestres qu'estudien n'Asturies nes especialidaes de Primaria, Ed. Musical, Ed. Física, Infantil y Especial tienen que les escoyer como asignatures de llibre configuración, como lo fadría unu de Químiques- y son marxinaes y arrequexaes activamente -la mayoría d'estudiantes nun saben nin qu'esisten y dellos años nun apaecieron n'internet-. Nengún estudiante de Maxisteriu sabe de manera oficial de la posibilidá de formase, dientro la Universidá d'Uviéu, como maestru de llingua asturiana.

Bolonia vióse como la saltadera pela que furar pa camudar dafechu la visión del profesoráu n'Asturies. La esistencia de docentes especialistes ye poco cómoda pa la Conseyería y les autoridaes educatives, a les que-yos presta más un profesoráu xeneralista que poder mover de puestu ensin problemes d'especialidá. Nun importa que'l profesor de música nun sepa música, o que'l profesor d'inglés nun sepa inglés. Nun importa la educación, sinón que'l puestu tea cubiertu fácil y rápido. Por estes razones, la direición de Maxisteriu propunxo unes especialidaes -menciones, en xíriga Bolonia- onde nun esistíen especialidaes y onde l'asturianu desapaecía dafechu. La Xunta de la Escuela convocóse a traición, ensin avisar a naide, y sicasí refugó'l plan de la direición por una bultable mayoría (anque la direición nun dimitió, como fixeron tolos demás Decanos y Direutores cuando-yos pasó lo mesmo), lo que foi un triunfu pa los intereses del profesoráu de llingua asturiana.

De toes maneres, cuido que nun se ta pescanciando bien el motivu d'esta derrota. Profesores, estudiantes y organizaciones sociales como la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana trabayaron abondo por ello y la concentración civil del asturianismu el día de la Xunta foi vital pa que s'oyera la voz del asturianu dientro la Univesidá y torgar l'ataque, pero en realidá quienes votaron non dientro la Escuela nun pensaben nel asturianu, sinón n'esbarrumbar el plan de la direición pa meter, nel futuru, les especialidaes tradicionales (Llingües estranxeres, infantil, musical, educación física y especial).

Eses son les especialidaes que se van aprobar, sí o sí, na prósima Xunta d'Escuela. La llingua asturiana nun ta ente elles, magar que tola llexislación -una llexislación que quieren esborriar pa siempre- lo mande.

Ye dalgo poco conocío qu'en 2011 entra'l plan de Bolonia y que los Títulos Propios de la Universidá d'Uviéu van desapaecer. Esto ye, el títulu qu'anguaño forma a los maestros de llingua asturiana va morrer en 2011. Si nun se creya una nueva titulación oficial, nun pue esistir la especialidá -lo qu'hai anguaño yá ye illegal- y poro, nun pue esistir la materia. Si nun se fai la mención d'Asturianu en Maxisteriu... la llingua asturiana va desapaecer del sistema educativu, con tolo qu'eso va suponer a nivel llegal y social. Ye, ensin duldes, l'ataque direutu más grave a la llingua asturiana de tola historia.

El trabayu de tol movimientu polos derechos llingüísticos n'Asturies tien que ser agora, como nunca, fuerte y xunitariu. Hai que puxar dende'l derechu llegal y políticu, na Conseyería y nel Principáu; hai que puxar dende los sindicatos -ye dalgo que afeuta a tol profesoráu d'Asturies-; hai que puxar nel Rectoráu y dende la Universidá d'Uviéu a tolos niveles (Escuela de Maxisteriu, departamentos de la Facultá de Ciencies de la Educación, departamentos de Filoloxía, etc.) y consiguir compromisos reales pa cola nueva titulación.

Sobre manera, tenemos que puxar nós, toos y toes. Siéntese -siéntome- munches veces dicir que ye una pena que les manifestaciones se convirtieren en vezu, en rutina. La verdá ye que 20.000 persones pasiando per San Bable ye perguapo como símbolu.

Pero 5.000 o 1.000 persones delantre Maxisteriu el día de la prósima Xunta d'Escuela nun ye simbólico. Ye la posibilidá de camudar el nuestru compromisu diariu n'aición real, ye la oportunidá de resistir activamente a un ataque sangrín de los seutores ideolóxicos más agresivos pa cola nuestra cultura. Y facelo en nome de tola llucha del movimientu llingüísticu dende Conceyu Bable hasta güei, de los 22.000 guaḥes qu'estudien asturianu voluntariamente tando como tán les coses, de la xente que trabayó estos 30 años por estudiar, prestixar y esparder la nuestra fala, en nome del futuru que queremos p'Asturies. Ye dalgo que sí pue camudar les coses.

Hai lo facer y hai que tar.

- ¿Ratifica su declaración previa?
- Sí, ratifícola.
- ¿Cómo?
- Sí, ratifícola.
- Señoría, protesto. No entiendo el idioma del acusado.
- (Xueza Murillo): El bable no es ningún idioma oficial, así que hable usted en castellano. No existe el derecho a hablar en la lengua que a uno le dé la gana.

Artículu 10:

1. Toles comunidaes llingüístiques tienen los mesmos derechos.

2. Esta Declaración refuga la discriminación escontra les comunidaes llingüístiques, bien surda del so grau de soberanía política, la so situación definida en términos sociales, económicos o otros, el grau nel que los sos llinguaxes tean normalizaos, actualizaos o modernizaos, o cualquier otru criteriu.

Artículu 11:

Toles comunidaes llingüístiques tienen derechu a emplegar toles ferramientes de torna dende y a otres llingües, pa garantizar l'exerciciu de los derechos conteníos nesta Declaración.

Artículu 20:

1. Toles persones tienen el derechu a usar la llingua falada históricamente nel so territoriu, de fala o per escrito, nos Tribunales de Xusticia allugaos nesi territoriu.

Los Tribunales de Xusticia han d'usar les llingues falaes dientro'l so territoriu y, si per aciu del sistema xurídicu propiu del estáu, el casu siguiere n'otros territorios, l'usu de la llingua orixinal ha caltenese.

2. Toles persones tienen el derechu, en tolos casos, a ser xulgaos nel llinguaxe qu'entiendan, y puen falar y usar los servicios d'un intérprete de baldre.

"Nun esiste'l drechu a falar na llingua qu'a unu-y pete"... Dizlo una maxistrada de l'Audiencia Nacional Española al entamu de 2009. Y lo murnio ye que sí esiste.

Declaraciones de derechos humanos, "Nun matarás", Fraternidá y Igualdá:  promeses de la razón ilustrada que anguaño son bilordios de fumu y papel moyao en sangre.

Quiero xusticia dafechu: quiero exercer el mio derechu a que me xulguen, me condenen y me metan presu na mio fala. O a que me dexen llibre pa facer el bien o el mal n'asturianu, pa que me vuelvan a xulgar, pa bien y pa mal, poles pallabres que dixo la mio llingua.

- Xuan Bello:  Un asturiano falante, ¿nun tien los mesmos derechos qu'un castellano falante?

- Fernando Lastra: Non. Xurídicamente non.

- Xuan Bello:  ¿Quier dicir que mio buela, que namás fala asturiano, tien menos derechos que dalquién que fale castellano?

- Fernando Lastra: Non. Tien los mesmos derechos. Lo que pasa ye que cuando fale cola alministración necesariamente tendrá que falar en castellano. ¿Ye eso una merma de los sos derechos? Ye un condicionante. Simplemente tien que falar en castellano.

- Xuan Bello:  ¿Y si nun puede?

- Fernando Lastra: Tien que poder.

>>Les Noticies, 18 d'avientu de 2008 

Nun hai pallabres en nenguna llingua pa nomar el noxu que me da esta entrevista y el pensamientu fascista, mafiosu y tiranu que personifica nella Lastra. Poro, nun sentíu nietzscheanu, agradézco-yles.

Al Gore fizo famosa la metáfora del comportamientu humanu como esperimentu de temperatura con anfibios: si metes a una xaronca nuna pota con agua a 20 ºC y vas arroxandola poco a poco nel llar, caleciéndola sele que sele hasta qu'algama los 110 ºC, la rana nun se decata del cambéu de temperatura y nun fai un res por salir d'un blincu. Muerre. Sicasí, si metes a la mesma xaronca nuna pota ferviendo a 110 ºC, blincará automático y saldrá escopetada pa sobrevivir.

A nós metiéronnos na pota cuantayá.

Pa Lastra los mandaos del Conceyu d'Europa -nel que ta'l Tribunal Européu de los Derechos Humanos- son opiniones; los derechos civiles son conflictivos si se reconocen; les Lleis deben aplicase con más o menos intensidá; el reconocimientu xurídicu de derechos de facto ye violencia y atenta contra la dignidá de les persones...

Cuando Xuan Bello saca l'exemplu de la so buela y Lastra retruca... máncame físicamente no más fondo del mio ser. Énte esa rempuesta yo tamién veo a la mio güela -que tampoco nun faló nin fala castellanu-, les engarradielles bablistes de tolos díes desapaecen dafechu y pescancio nidio'l deber que tengo pa con ella y con tolo qu'ella encarna. Rescampla'l verdaderu oxetivu cimeru de la vida.

Les relixones orientales afitaron el conceutu de karma y creyen nún equilibriu universal, nuna xusticia cósmica na que too vuelve y too s'equilibra. Nesti sistema, la enerxía nin se creya nin se destruye -tresfórmase- y l'universu véngase a sí mesmu, pa bien y pa mal. Dexáime que nun tenga enfotu nesi karma cósmicu y que faiga tolo que seya quién pa convertime nél tolos díes.

El dolor cabruña'l corte de los nuestros sentíos, les señales na pelleya recuérdennos d'ónde vinimos.

Enxamás nun hai qu'escaecer eses pallabres y como piensa esti paisanu. Guardáiles nes coraes, facéi d'elles fierro y cabruñáilo.

Tópense munches asemeyances nes figures de Barack Hussein Obama II (¡Cómo lo pasen los trasgos del fau poniéndo-yos segundos nomes tabú a presidentes americanos y faciendo risión del destinu!, ¿eh? Bien tuvieron que trabayar na so campaña pa que nun s'afitara'l vezu de llamalu asina) y John Fitzgerald Kennedy. Una de les que más rescamplen, ye l'usu sistemáticu d'esi aperiu de la política de mases qu'inventara n'USA JFK -pero que yá usaran históricamente xente tan estremada como Xesucristo o Napoleón Bonaparte- y que foi decisivu nel triunfu del Movimientu polos Derechos Civiles americanu, la Nueva Llende.

El conceutu ye simple: tratáse de facer que les preocupaciones polítiques de la xente tean penriba de conceutos cotidianos y algamables, de facer que la masa creya tar -quiera tar- nun momentu históricu, decisivu y trescendental pa la esistencia de la humanidá. Tracamúdiense les coses que, a diariu, preocupen a la xente (el paru, el preciu de la comida, l'aplicación de los sos derechos, etc.) por conceutos muncho más astrautos, que tienen la capacidá d'ilusionar pero que nun son apalpables (la esperanza, la xusticia, la bondá, etc.) basando el tiempu nun eternu momentu de CAMBÉU. Un cambéu con mayúscules, a meyor y pa siempre. L'anguaño conviértese, así, nel puntu decisivu al que tola humanidá tuvo llengando dende l'entamu de los tiempos. JFK descubrió que, emplegando estos conceutos, la capacidá d'afalar a la xente en dómines eleutorales triplicábase respeuto al usu de un pensamientu políticu menos mesiánicu. La xente ta dispuesta a sacrificase en nome de dalgo que pague la pena, a lluchar pola xusticia, pola llibertá y por un mundu meyor, muncho más que por que baxe l'IPC o qu'haya bable nes escueles (anque eses seyan les verdaderes formes de tala xusticia y llibertá).

El discursu más famosu de Martin Luther King Jr., que camudó la historia de la llucha de los Derechos Civiles pa siempre, entama con "Tuvi un suañu". Les primeres pallabres de JFK como presidente fueron: "Alcontrámonos al borde d'una Nueva Llende: la llende de los suaños y esperances aínda nun algamaes". Son mensaxes proféticos, non políticos. Depués d'una dómina escura con Bush, EE. XX. -que ye un país tan marcáu pol grandonismu como Asturies- necesita volver a sentise especial, escoyíu pol destinu p'aportar al mundu como lluz na nueche. Toos conocemos yá'l "Sí, puédese" d'Obama, pero ye que nun hai discursu suyu que nun entame por una fras asemeyada a "El nuesu país alcuéntrase nel momentu más críticu de la so historia" o "Compatriotes, enfrentámonos al día más decisivu de la nuesa esistencia". El teatru que lu acompaña ye igual d'amañosu: enantes de cada charra, maten la lluz y ponen "City of Blinding Lights" de U2. L'efeutu ye apoteósicu. Tampoco nun ye casualidá que los sos dos llibros seyan "Suaños del mio pá" y "L'enfotu pa tener esperanza", eses son talamente les idees centrales de los sos discursos. Darréu de sentilos, los sos siguidores asumen dalgo d'esa responsabilidá, d'esi suañu, siéntense arguyosos de ser parte d'un movimientu xustu, históricu y ideal. Lo malo ye que non toles idees tienen el mesmu pesu, anque s'antroxen d'esta mesma forma. Un discursu pue tar güecu dafechu, enllenu de bilordios ruinos y tener el mesmu efeutu na población.

El Movimientu polos Derechos Civiles n'Asturies tien muncho qu'adeprender d'esti marketing políticu. El cansanciu y el lluchar escontra la corriente fai que munches veces paeza que tamos atristayaos. El pesimismu señardosu nun ye más que la rempuesta lóxica d'una persona intelixente énte un futuru murniu... pero nun vende. Miagar perdayuri qu'Asturies morrió y qu'aú tán los mios asturianos ye una costume a la que tamos mui avezaos -yo'l primeru- y cuido que ye síntoma de bona capacidá de pescanciar la realidá... pero nun da enfotu pa siguir p'alantre. ¿Cuántos collacios, cuánta xente, hasta na política, vimos quedar ehí sapozaos pola murnia? Atopo güei un bon exemplu d'esto al lleer los últimos escritos de X. X. Sánchez Vicente en La Nueva España. Da la imaxe de ser un paisanu fundíu nel pozu prietu de la depresión señardosa na que tamién fundió a tol so partíu -del que xente como Carlos Rubiera tuvo que salir pa nun morrer de tristura-.

Los Derechos Civiles abásense en conceutos de Nueva Llende nacíos cuando la Revolución Francesa. Son per se derechos xustos que defenden la llibertá y l'ideal humanu. Poro, hai ehí toa una mina de marketing políticu bien bayurosa pal que sepa trabayala. La esperanza y tener la razón moral sí dan enfotu; les sonrises y les pallabres de xusticia dan puxu. Camudar el mensaxe atristayáu de víctimes y de probinos que munches veces s'ofrez al públicu n'esperanza arguyosa, gayolera y positiva ye'l camín. Menos "si nun mos facéis casu, vamos desapaecer dafechu" o "tamos firíos de muerte, somos los últimos mohicanos, la cabera xeneración d'una historia que muerre" y más "si ponemos enfotu, el futuru lluminosu ye de nueso" y "somos parte de la xeneración que, en nome de la xusticia, va algamar un mundu meyor pa toos". Toles organizaciones pro-derechos civiles llingüísticos n'Asturies tienen qu'adeprender de la campaña d'Obama, como bien señalaren González y González nun hai tanto. L'ésitu de la perbona campaña Doi La Cara pola Oficialidá ye exemplu d'esto y de xuru que vamos falar d'ella perequí en futures entraes.

Obama afayóse en Berlín como un héroe. JFK tamién. Martin Luther King lideró un movimientu de surdimientu que, nacíu de minoríes sometíes, naide nun foi quién a parar.

Sabemos como finaron los dos últimos...

Bona suerte, Hussein.

Dos pallabres n'ast que manquen abondo n'IX. Idealismu políticu escontra capitalismu corrompíu. Polo qu'enzarren elles, nun hebo un primer acuerdu de gobiernu hai un añu y nun hebo acuerdu nel Estatutu pero hebo esparabanes, xuramentos al vientu y golpes en pechu en nome del honor hai namás que tres meses.

Pero una formación política, nesti sistema, necesita fundamentalmente eses dos coses pa sobrevivir. Izquierda Xunida ta pasándoles cañutes, ensin Grupu Parlamentariu propiu en Madrid y sin tar nel gobiernu d'Asturies ye una formación amenorgada que ve como les sos alcaldíes (Castrillón, por exemplu) nun son quién a sacar alantre los sos proyeutos políticos y peligren. La crisis del neolliberalismu mundial llega a Asturies como una ventolera que lleva allalantrones pallabres y principios como fueyes seques nos fayeos. L'únicu problema pa un acuerdu ente FSA y IX yera l'apartheid llingüísticu asturianu, y como esta vegada FSA y IX necesiten desesperadamente tar d'acuerdu... la sólución ye fácil: faise como si la llingua asturiana nun esistiera. Nun hai llingua, nun hai problema. Nun se fala d'ello. Gone with the wind. A cambéu, IX va poder meter mano (sic.) en polítiques sociales, mediu rural y falar d'entrismu. Eso si, créyase una nueva Direición Xeneral de Política Llingüística que va tar en manes del PSOE, non de IX, talamente como una Juden Polizei. ¿Marchó Caliao col vientu les castañes? ¿Y Serín? ¿Van a tener el papu d'aprobar esta puxarra d'Estatutu, con los dos tercios y el vergoñosu Artículu IV? La xente d'IX que sí tien principios y pallabra -haila- tien que tar percontenta.

El momentu, pa Izquierda Xunida ye más grave y críticu de lo que paez. La formación xuégasela nel intre: según lo que faigan, puen amosar ser una formación con puxu moral y futuru n'Asturies o facer que la vergoña polos sos actos marche dafechu y pa siempre cola so amenorgada fuercia política equí. Pel mesmu camín qu'el vientu.

Depende d'ellos.